دیروز در داروخانه زنی آمد و تقاضای خرید یک بسته ماسک کرد. یک پک ماسک آبیرنگ روی پیشخوان دید اما گفت:"لطفاً صورتیرنگ باشه؛ دخترم فقط ماسک صورتی میزنه. میدونین که دختره و صورتی..."
×××
پسران آبی و دختران صورتی. دو رنگی که تقسیمبندی ذاتی یا طبیعی نیست بلکه یک قرارداد اجتماعی جدید است.
خلاصهی ماجرای "صورتی" این بود که تا اوایل قرن ۲۰ واقعاً مرزبندی ثابتی بین رنگهای صورتی و آبی برای دخترها و پسرها وجود نداشت. لباس نوزادان و کودکان در قرن ۱۸ و ۱۹ معمولاً سفید یا رنگهای خنثی بود.
ولی چندی بعد، صورتی رنگ پسرانه شد چون شاخهای از قرمز بود؛ و قرمز یعنی قدرت، جنگ، مردانگی. درحالیکه آبی به دختران نسبت داده میشد؛ رنگ مریم مقدس، آرامش، نجابت.
حتی خاطرتان باشد در تاریخ نظامی و سیاسی نیز پسران قرمزپوش در قالب سربازان سرخپوش و قزلباش ظاهر میشدند. این جنگجویان قرمزدوست همیشه بخشی از ابهت یک ارتش بودند
×××
ولیکن گویا در دههی ۱۹۴۰ به بعد بود که با بازاریابی صنعتی، لباس کودک در آمریکا و اروپا یکهو تغییر کرد و این نسبت عمداً برعکس و تثبیت شد.
بازار شروع به کنترل رنگ کرد و فهمید میتواند از تفاوت قابل مهار پول دربیاورد، و از اجبار فرهنگی مصرف دائمی بسازد. و شرکتها فهمیدند اگر رنگها جنسیتی شوند، خانوادهها مجبور میشوند برای هر فرزند لباس جدا بخرند و این یعنی سود بیشتر.
×××
میشد روی همان آبی برای دختر و قرمز برای پسر مانور دهند، اما قرمز خاطرهی جنگ و سیاست داشت و بعد از قرن نوزدهم، پرچمهای سرخ، انقلابها و سوسیالیسم و کارگر همگی قرمزرنگ شدند و برای بازارِ قرن بیستم، قرمز زیادی سیاسی بود. شجاعت، جدیت، خون ریختهشده برای آزادی، مبارزه و قدرت همگی در قرمز دیده میشوند و بطرز عجیبی از ۱۹۶ کشور جهان در پرچم ۱۵۰ کشور رنگ قرمز بکار رفته.
این نشان میدهد خون، بخشی از پرچم هر سرزمین است!
رنگها حافظه دارند؛ و حافظهی قرمز، حافظهی خون است.
بااینحال نظام بازاریابی نمیتوانست رنگ کودکی را به چیزی گره بزند که بوی خون میدهد!
×××
اما صورتی؟
صورتی، نسخهی خنثیشدهی قرمز است؛ بیدندان، بیخطر، اهلی. لطیف، احساسی و بیتهدید؛ و کمی که به این خصوصیات نگریستند دیدند این ویژگیها برای یک پسر خوب نیست؛ پس پسر را آبی و دختر را صورتی کردند. 🙂
×××
پس نه مغز دختر صورتی را ترجیح میدهد و نه تستوسترون عاشق آبی است.
این رنگها ابزار نظمدهی اجتماعی و کنترل انتظارات جنسیتی شدند؛ از اسباببازی تا نقش اجتماعی.
صورتی و آبی، زبان خاموش جامعه برای گفتن "از تو چه میخواهیم" هستند، نه "تو که هستی؟". این کد رنگی بعدها به کنترل بدن، احساسات و حتی شغلها هم رسید.
×××
صورتی آمد که بگوید: جذاب باش، اما جدی نه!
هرچه هست، صورتی، رنگِ قرمز اخته شده است!
www.Soroushane.ir
